Bóng đá là môn thể thao vua thu hút lượng người theo dõi cao hơn nhiều so với nhiều môn thể thao khác. Chính vì vậy mọi tin tức hay sự thay đổi trong các giải đấu, các câu lạc bộ luôn được cổ động viên, người hâm mộ quan tâm. Vào năm 2011, luật công bằng tài chính trong bóng đá của UEFA chính thức được ban hành và thực hiện dẫn đến một số sự thay đổi lớn trong hoạt động của các câu lạc bộ bóng đá lớn nhất hành tinh. Nếu đã từng nghe đến nhưng chưa hiểu rõ về điều luật này hãy cùng chúng tôi tìm hiểu cụ thể nhé.

Luật công bằng tài chính là gì?

Điều luật công bằng tài chính FFP (Financial Fair Play) là điều luật do chủ tịch Michel Platini cùng đồng sự đưa ra với mục đích tạo môi trường cạnh tranh công bằng, minh bạch giữa các câu lạc bộ tại Liên đoàn bóng đá châu Âu UEFA (Union of European Football Associations). Cụ thể, tất cả các câu lạc bộ phải công khai tài khoản ngân hàng và các khoản thu chi trong sổ sách tài chính của mình đặc biệt là trong việc chuyển nhượng, mua bán cầu thủ.

Điều luật này bắt đầu có hiệu lực từ 1/6/2011 được xem là bước ngoặt có thể ảnh hưởng lớn lao đến toàn bộ nền bóng đá châu Âu bởi nó không cho phép các câu lạc bộ đang gánh những khoản nợ hay khó khăn về tài chính được phép tham dự cúp châu Âu.

Hình ảnh chủ tịch Michel Platini của Liên đoàn bóng đá châu Âu UEFA

Hình ảnh chủ tịch Michel Platini của Liên đoàn bóng đá châu Âu UEFA

Điều khoản chính trong luật công bằng tài chính FFP

Theo điều luật về công bằng tài chính, một câu lạc bộ tại UEFA sẽ được phép lỗ tối đa 45 triệu euro trong một mùa giải trong vòng 3 năm từ 2011 đến 2013 và giảm xuống 30 triệu euro từ 2014 đến 2017.

Nếu một câu lạc bộ bóng đá bất kỳ bị thâm hụt lên đến 100 triệu euro trong các thương vụ mua bán, chuyển nhượng cầu thủ của mình thì đội bóng đó sẽ bị đưa vào trường hợp S.O.S cảnh báo đáng báo động. Từ đó ICFC – ủy ban kiểm soát tài chính các câu lạc bộ sẽ có nhiệm vụ giám sát cũng như yêu cầu một sự đảm bảo tài chính từ câu lạc bộ đã vi phạm.

Tại sao cần có luật công bằng tài chính?

Sự thật là luôn có sự chênh lệch về tài chính giữa các câu lạc bộ. Sự chênh lệch này dẫn đến việc mất công bằng trong thi đấu. Lí do vì sao? Bởi các câu lạc bộ “giàu” (nhưng thường giàu từ tiền của ông chủ CLB vì lợi nhuận từ bóng đá không quá cao) sẽ mạnh tay vung tiền mua lại những cầu thủ giỏi từ các đội bóng khác. Điều này dẫn đến mất sự chênh lệch trình độ giữa các đội, đội quá mạnh, đội quá yếu. Giống như chưa đá đã biết trước kết quả, bởi kỳ tích hay điều bất ngờ khó xảy ra được.

Một ví dụ minh chứng: Man City và PSG là những nhà vô địch Premier League và Ligue 1. Hai câu lạc bộ này đều thuộc sở hữu của những ông chủ giàu có từ Qatar, UAE. Họ có sức mạnh tài chính nên mùa giải nào cũng xảy ra việc mua cầu thủ rầm rộ. Kết quả dễ đoán, PSG vô địch Pháp 2 mùa liền khá dễ dàng, còn Man City vô địch Anh 2 lần trong 3 mùa ở giải vô địch quốc giá có tính cạnh tranh cao nhất thế giới.

Vậy nên điều luật công bằng tài chính của UEFA được áp dụng nhằm hạn chế việc các đội bóng chi tiêu nhiều hơn số tiền họ kiếm được tránh việc mất cân bằng tài chính, thiết lập nền tảng tài chính vững chắc cho các câu lạc bộ đồng thời không làm mất đi sức hấp dẫn của các giải đấu.

Luật công bằng trong tài chính kéo lại sự công bằng trong các giải đấu bóng đá

Luật công bằng trong tài chính kéo lại sự công bằng trong các giải đấu bóng đá

Một số bất cập trong luật công bằng tài chính

Không làm giảm khoảng cách về sức mạnh tài chính giữa các câu lạc bộ

Mặc dù tiêu đúng với số tiền kiếm ra nhưng các đội bóng “giàu” họ vẫn có nguồn doanh thu khổng lồ, vẫn tiếp tục thu mua cầu thủ, việc cạnh tranh không công bằng không thể chấm dứt. Điều luật về công bằng tài chính dường như lại nhấn mạnh và mở rộng khoảng cách giàu nghèo giữa các câu lạc bộ.

Các án phạt chưa đủ tính răn đe

Ví dụ những câu lạc bộ lớn như Manchester City nếu có vi phạm thì chỉ cần nộp phạt 49 triệu Bảng là mọi thứ lại như cũ. Số tiền này với họ có thể chẳng thấm vào đâu nhưng với các câu lạc bộ nhỏ như Leyton và Chalton lại vô cùng lớn.

Khó đạt được sự công bằng, rõ ràng

Bởi vì sao? Bởi sẽ không có chuyện các cầu thủ nổi tiếng với kỹ thuật tốt đầu quân cho những đội bóng nhỏ, yếu kém cả về chất lượng lẫn tài chính. Vậy nên những đội bóng lớn tại tiếp tục lớn mạnh, giàu có hơn.

Giải pháp nào cho luật công bằng tài chính?

Có một quy tắc 50+1 trong nền bóng đá Đức. Theo đó, các câu lạc bộ phải đảm bảo do các thành viên hội đồng quản trị và người hâm mộ làm chủ. Điều này, tránh việc câu lạc bộ nhận các khoản đầu tư và bị chi phối bởi các “ông chủ nước ngoài” đồng thời ngăn chặn triệt để việc câu lạc bộ phải gánh thêm các gánh nặng tài chính từ phía chủ đầu tư.

Quy tắc 50+1 có thể xem là hướng giải quyết thiết thực trong việc hoàn thiện điều luật cân bằng tài chính bóng đá, duy trì hoạt động của các câu lạc bộ vì lợi ích chung thay vì chỉ tập trung tối đa hóa lợi nhuận.

Cần có giải pháp cho vấn đề công bằng trong tài chính của các câu lạc bộ

Cần có giải pháp cho vấn đề công bằng trong tài chính của các câu lạc bộ

Lời kết

Trên đây là những thông tin chúng tôi tổng hợp được về luật công bằng tài chính trong bóng đá. Hy vọng, giúp bạn đọc đặc biệt là những người hâm mộ bóng đá có cái nhìn toàn diện và nhận định sâu sắc hơn về môn thể thao vua này.